Zakrzówek, szmaragdowa woda i wapienne ściany dawnego kamieniołomu

Obywatelskie dossier Zakrzówka · Kraków

Zakrzówek trzeba chronić także pod wodą

Chronimy Zakrzówek przed degradacją, nie przed ludźmi. Nie chcemy zamykać akwenu ani robić z niego miejsca tylko dla nurków. Chcemy jawnych badań, odpowiedzialnego korzystania i publicznego rozliczania decyzji, które mogą niszczyć wodę także tam, gdzie z brzegu nic nie widać.

Zobacz, co wiemy
600 osóblimit na pomostach kąpieliska w sezonie 2026
32 mmaksymalna głębokość akwenu, drugie życie Zakrzówka
80 nurkóww akcji sprzątania dna we wrześniu 2025 r.
5·15·25 mgłębokości dotychczasowych próbek. A co głębiej?
Dowiedz się więcej

Zakrzówek jest zagrożony degradacją, której większość osób nie zobaczy z brzegu

To nie jest lista plotek ani wezwanie do zamknięcia akwenu. To publiczna tablica spraw, które wymagają dokumentów, badań i terenowych obserwacji.

Woda weryfikujemy

Glony, biomasa i procedury czyszczenia

Potrzebne są jawne procedury czyszczenia niecek, opis nadzoru i potwierdzenie, gdzie trafia materiał organiczny. Zdjęcie po akcji nie może zastępować raportu.

Przejdź do spraw
Badania brakuje danych

Próbki głębokościowe i osady denne

Badania powinny obejmować pełny słup wody, osady denne, tlen, siarkowodór, roślinność i punkty wskazywane przez nurków, nie tylko okolice powierzchni.

Zobacz postulaty
Teren zbieramy sygnały

Odpady, incydenty i publiczne pieniądze

Zdjęcie, data, miejsce i krótki opis pomagają odróżnić fakt od emocji. Operatorzy, sprzątania, CSW i publiczne środki wymagają publicznego rozliczenia.

Artykuły

Publiczny dziennik dokumentacji, nie blog dla ruchu

Publikujemy wpisy, gdy jest co pokazać: decyzje, badania, relacje z dna, pytania o procedury i sprawy wymagające niezależnej weryfikacji.

Jeżeli dane znikają w komunikatach, wracamy do nich w formie dossier: z datą, kategorią i śladem do dalszego sprawdzenia.

Ładujemy artykuły.

Dlaczego powstało Stowarzyszenie

Jeden z najcenniejszych akwenów Krakowa: głęboki, wrażliwy, intensywnie użytkowany

Zakrzówek jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc rekreacyjnych Krakowa. W sezonie korzystają z niego setki osób dziennie. Jednocześnie to akwen głęboki i wrażliwy, w którym najpoważniejsze szkody mogą rozwijać się daleko poniżej strefy kąpielowej.

W ostatnich latach narastały problemy sygnalizowane przez mieszkańców, nurków i użytkowników: glony w nieckach, odpady na dnie, śmieci na pomostach, skoki w niebezpiecznych miejscach oraz pytania o skuteczność monitoringu i sposób czyszczenia części kąpielowej. Czysta z pozoru woda nie jest dowodem zdrowego zbiornika.

Dlatego powstało Stowarzyszenie Podwodny Zakrzówek, obywatelska inicjatywa osób, które chcą działać legalnie, rzeczowo i konsekwentnie na rzecz ochrony akwenu przed dalszą, a w skrajnym scenariuszu całkowitą degradacją.

Tłumy kąpiących się przy nieckach Zakrzówka w upalny dzień

Setki osób dziennie. Powierzchnia, którą wszyscy znają.

Centrum Sportów Wodnych nad brzegiem Zakrzówka

Nurkowie, freediverzy, pływacy, mieszkańcy i Wy.

Kim jesteśmy

Naszą przewagą jest obecność pod wodą

Jesteśmy grupą nurków, freediverów, pływaków, osób korzystających z SUP, osób związanych ze środowiskiem HSA, mieszkańców Krakowa i sympatyków Zakrzówka.

Nasze cele są formalnie wpisane do ewidencji stowarzyszeń zwykłych: ochrona akwenu przed zanieczyszczeniami, dbanie o jego ekosystem, pomoc w organizacji nurkowań porządkowych, monitorowanie zanieczyszczeń wody i dna ze specjalistami oraz współpraca z zarządcami i administracją.

Nie walczymy z mieszkańcami. Walczymy z decyzjami, które mogą niszczyć akwen. Nurkowie widzą procesy, które z brzegu pozostają niewidoczne, ale Zakrzówek nie jest i nie ma być miejscem tylko dla nurków.

Co nas niepokoi

Osiem spraw, które wymagają niezależnej i publicznej weryfikacji

Nie przesądzamy bez danych. Wskazujemy miejsca, w których sygnały są na tyle poważne, że uspokajający komunikat nie wystarczy. Potrzebne są badania, dokumenty i jawne procedury.

Problem glonów w nieckach nie powinien być traktowany wyłącznie jako kwestia estetyczna. Jeżeli duże ilości biomasy trafiają do głębszych partii zbiornika, mogą pogarszać warunki tlenowe, przyspieszać rozkład i uruchamiać degradację niewidoczną z brzegu.

ZIS informował, że niecki są mechanicznie sprzątane, a glony wywożone i wykorzystywane jako nawóz. Środowisko nurkowe relacjonowało jednak, że część materiału może trafiać z powrotem do zbiornika. Każda akcja sprzątania Zakrzówka powinna mieć raport, dokumentację odpadów, informację o finansowaniu i opis realnego efektu środowiskowego.

Komunikaty urzędowe wskazywały, że badania w 2025 r. nie potwierdziły obecności siarkowodoru w strefie kąpieliska i obejmowały próbki z głębokości 5, 15 i 25 metrów.

Relacje nurków wskazują jednak, że potencjalne problemy mogą występować głębiej, przy dnie lub tam, gdzie osadza się materia organiczna. Postulujemy badania pełnego słupa wody, osadów dennych, tlenu, siarkowodoru, stanu roślinności i populacji ryb w wielu punktach akwenu.

Podczas akcji sprzątania dna we wrześniu 2025 r. nurkowie wydobyli m.in. opony, wózki sklepowe, stare znaki drogowe, butelki i akumulator samochodowy. W akcji uczestniczyło 80 osób, a odpady wciąż są poważnym problemem, zwłaszcza poza najczęściej kontrolowanymi częściami akwenu.

Śmieci na dnie to nie tylko kwestia porządku. To zagrożenie dla zwierząt, użytkowników wody, nurków i całego ekosystemu. Mieszkańcy i sponsorzy mają prawo wiedzieć, co realnie wykonano, kto za to odpowiadał i jaki był efekt.

Nurkowie sygnalizują drastyczny spadek liczby ryb, w ich ocenie sięgający nawet około 90%. To nie jest informacja do zignorowania. To sygnał alarmowy, który wymaga natychmiastowej, niezależnej weryfikacji.

Jeżeli pod wodą pojawiają się problemy z tlenem, osadami i rozkładającą się biomasą, odpowiedzią nie może być uspokajający komunikat. Odpowiedzią muszą być pełne, regularne i publiczne badania.

Do wody trafiają nie tylko odpady widoczne gołym okiem, ale również substancje związane z masowym użytkowaniem: resztki jedzenia, pot, kosmetyki, kremy z filtrami i inne biogeny.

Dlatego chcemy prowadzić kampanię edukacyjną: korzystaj z Zakrzówka tak, jakbyś miał do tej wody wrócić jutro. Wrócą do niej inni: ludzie, ryby, ptaki i organizmy, których nie widać z pomostu. Odpowiedzialny dostęp jest przeciwieństwem chaosu, nie zakazem korzystania.

Na początku czerwca 2026 r. kąpielisko zostało czasowo zamknięte po wykryciu w wodzie nieznanej substancji. Wstępnie wskazywano na związek odpowiadający środkowi do odrdzewiania zawierającemu kwas solny. Według aktualizacji z 5 czerwca trwały badania laboratoryjne, a ZIS przygotowywał odpompowanie wody i oczyszczanie niecek.

Ten incydent pokazuje, że Zakrzówek potrzebuje jasnych procedur: szybkiego wykrywania, dokumentowania, informowania mieszkańców i współpracy z osobami, które regularnie obserwują akwen. Publiczne pieniądze wymagają publicznego raportu, nie tylko krótkiego komunikatu po kryzysie.

Zakrzówek powinien być miejscem sportu, edukacji, rekreacji i ochrony przyrody. Centrum Sportów Wodnych nie może być traktowane wyłącznie jako zaplecze komercyjne. Musi służyć użytkownikom wody, bezpieczeństwu, edukacji ekologicznej i dostępności.

Powraca pytanie, czy infrastruktura CSW realnie odpowiada potrzebom sportów wodnych, nurków, osób szkolących się i użytkowników z niepełnosprawnościami. Decyzje operatorów, wykorzystanie CSW i publiczne środki wymagają publicznej odpowiedzi, przejrzystych zasad i rozliczenia efektów.

Dostępność to nie tylko dostosowane toalety. To także dojście i powrót z terenu akwenu, działające windy, możliwość skorzystania z usług, bezpieczeństwo i logiczne zaplanowanie ruchu osób o ograniczonej mobilności.

Naszym postulatem jest audyt dostępności całego obiektu z udziałem osób, które rzeczywiście korzystają z wózków, sprzętu rehabilitacyjnego i asysty.

Nasze postulaty

Czego się domagamy

Konkretne, weryfikowalne żądania. Mniej domysłów, więcej badań, więcej jawności i publiczne rozliczanie decyzji podejmowanych przy wspólnym akwenie.

Badania weryfikowalne

Pełny słup wody i osady denne

Obszar: niecki, głębiny przy ścianach, miejsca wskazane przez nurków.

Domagamy się badań od powierzchni do dna, razem z osadami dennymi, warunkami tlenowymi i chemicznymi, siarkowodorem, roślinnością, populacją ryb oraz mapowaniem zmian w czasie.

  • Publikacja metodologii, punktów poboru i terminów badań.
  • Wyniki opisane językiem zrozumiałym dla mieszkańców.
  • Pilna weryfikacja sygnału nurków o spadku liczby ryb.

ZIS i UJ ogłosiły w maju 2026 r. współpracę badawczą. To dobry kierunek, pod warunkiem jawnych wyników.

Procedury jawność

Publiczne procedury czyszczenia niecek

Obszar: kąpielisko, system odpompowania, miejsca gromadzenia biomasy.

Zarządca powinien publicznie opisać częstotliwość, sprzęt, nadzór i dalszą drogę glonów oraz osadów po czyszczeniu. Sprzątanie nie może być rozliczane samą fotografią z akcji.

  • Kto odpowiada za prace i kontrolę ich skutków.
  • Czy materiał organiczny jest w całości usuwany z akwenu.
  • Raport środowiskowy, finansowanie i dokumentacja odpadów po każdej akcji.
Dno terenowe

Mapa odpadów na dnie

Obszar: dno poza strefą najczęstszych kontroli, ściany, zejścia nurkowe.

Potrzebna jest stała dokumentacja zdjęciowa i sezonowe porównania tych samych punktów, nie tylko jednorazowe akcje sprzątania. Mieszkańcy i sponsorzy mają prawo wiedzieć, co realnie wykonano.

  • Rejestr miejsc gromadzenia śmieci i typów odpadów.
  • Harmonogram bezpiecznych, uzgodnionych akcji porządkowych.
  • Publiczne podsumowania po każdej większej interwencji wraz z kosztami.
Incydenty bezpieczeństwo

Incydenty, monitoring i szybka reakcja

Obszar: niecki, pomosty, miejsca skoków, strefy ratownicze.

Bezpieczeństwo to procedura, nie tylko tablica. Potrzebny jest czytelny system zgłaszania, dokumentowania i informowania o zdarzeniach, szczególnie gdy skutki mogą zejść pod wodę i zniknąć z pola widzenia.

  • Skuteczne egzekwowanie zasad i reagowanie na ryzykowne zachowania.
  • Dostępny sprzęt ratunkowy i jasne ścieżki alarmowe.
  • Publikacja wniosków po zdarzeniach, bez zamiatania problemów pod wodę.
Edukacja edukacja

Proste zasady korzystania z żywego akwenu

Obszar: plaża, pomosty, wejścia do wody, komunikacja sezonowa.

Zakrzówek nie jest basenem hotelowym. Potrzebna jest komunikacja, która tłumaczy wpływ śmieci, kosmetyków, biogenów i codziennych decyzji. To argument za odpowiedzialnym korzystaniem, nie za zamykaniem akwenu.

  • Materiały dla kąpiących się, nurków, pływaków i odwiedzających.
  • Widoczne, proste komunikaty przy wejściach i pomostach.
  • Kampania oparta na trosce, nie na straszeniu.
CSW i dostępność funkcja publiczna

CSW, dostępność i jawne decyzje

Obszar: Centrum Sportów Wodnych, dojścia, windy, zasady korzystania.

Postulujemy audyt dostępności i funkcji publicznej obiektu z udziałem realnych użytkowników: nurków, osób szkolących się i osób z niepełnosprawnościami. Decyzje operatorów, CSW i publiczne pieniądze wymagają publicznego wyjaśnienia.

  • Jawne zasady korzystania z infrastruktury i usług.
  • Sprawdzenie dojścia, powrotu, wind, sanitariatów i wsparcia na miejscu.
  • Publiczne raporty o kosztach, operatorach, usługach i realnym wykorzystaniu obiektu.
Zasada rzeczowo

Nie chodzi o konflikt dla samego konfliktu. Chodzi o odpowiedzialność za miejsce, którego nie da się łatwo odtworzyć.

Co robimy

Pięć rzeczy, które robimy konsekwentnie

Archiwum

Dokumentujemy

Zbieramy obserwacje, zdjęcia, nagrania i relacje nurków. Tworzymy uporządkowaną bazę wiedzy o tym, co dzieje się pod wodą i na powierzchni.

Weryfikacja

Weryfikujemy

Oddzielamy fakty od emocji. Sprawdzamy dokumenty, komunikaty i wyniki badań. Tam, gdzie brakuje danych, domagamy się ich publikacji.

Partnerzy

Współpracujemy

Z naukowcami, uczelniami, organizacjami, zarządcami terenu, ratownikami, nurkami, freediverami i mieszkańcami.

Interwencja

Reagujemy

Gdy pojawia się zagrożenie, zgłaszamy je właściwym podmiotom. Gdy potrzebna jest interwencja, dokumentujemy problem i działamy zgodnie z prawem.

Edukacja

Edukujemy

Zakrzówek przetrwa tylko wtedy, gdy użytkownicy zrozumieją, że to nie jest zwykły basen. To żywy akwen, zależny od tysięcy codziennych decyzji.

Jak możesz pomóc

Cztery sposoby, żeby zacząć

Dołącz

Dołącz do Stowarzyszenia

Nie musisz być nurkiem. Potrzebujemy osób od prawa, komunikacji, dokumentacji, edukacji, badań, fotografii, logistyki, dostępności, kontaktu z mediami i pracy społecznej.

Godło Stowarzyszenia
Wesprzyj sprzęt

Wesprzyj sprzęt

Szukamy wsparcia rzeczowego do dokumentacji i akcji terenowych.

  • Kamery i oświetlenie podwodne
  • Bojki, liny, worki transportowe
  • Mierniki i zestawy pomiarowe
  • Rękawice i chwytaki do sprzątania
  • Sprzęt asekuracyjny
  • Zaplecze do akcji terenowych
Wesprzyj badania

Wesprzyj badania

Potrzebne są środki na rzetelne, jawne i zrozumiałe dla mieszkańców badania.

  • Analizy laboratoryjne
  • Konsultacje ekspertów
  • Transport próbek
  • Opracowanie wyników
  • Publikacja raportów
Zgłoś problem

Widzisz coś niepokojącego?

Śmieci, podejrzana substancja, nietypowy zapach, zmiana barwy wody, śnięte ryby, niebezpieczne zachowanie albo zrzut odpadów? Zgłoś to odpowiednim służbom i przekaż informację nam. Im szybciej powstaje dokumentacja, tym większa szansa na skuteczną reakcję.

Najcenniejsze zgłoszenia zawierają datę, godzinę, miejsce, zdjęcie lub nagranie oraz krótki opis. W sytuacjach nagłych najpierw kontaktuj się ze służbami.

Nasza zasada

Fakty,
nie plotki

Zakrzówek budzi emocje, bo jest ważny. Skuteczna ochrona akwenu wymaga wiarygodności. Nie zastępujemy instytucji; przypominamy im, że mają obowiązek działać, i pokazujemy, że mieszkańcy mogą patrzeć im na ręce. Także pod wodą.

  • Akta dokumenty
  • Lab wyniki badań
  • Teren obserwacje terenowe
  • Foto dokumentacja zdjęciowa i filmowa
  • Ekspert konsultacje eksperckie
  • Prawo przepisy prawa
  • Jawność jawna komunikacja
Godło Stowarzyszenia Podwodny Zakrzówek

Zakrzówek nie jest dekoracją miasta. Nie jest tylko kąpieliskiem. Nie jest tylko miejscem na zdjęcia. Jest żywym akwenem, który wymaga troski, wiedzy i odpowiedzialności.

To, co opada na dno, nie znika.

To, czego nie widać z pomostu, nadal istnieje.

To, czego dziś nie zbadamy, jutro może stać się problemem całego zbiornika.

Powstaliśmy, aby chronić to, co niewidoczne, zanim będzie za późno.

Pomóż dopisać kolejne sprawdzone fakty

Przeczytaj dossier, dołącz do dokumentacji albo przekaż obserwację z terenu.

Najczęstsze pytania

Zanim zapytasz

Nie. Nurkowie są ważni, bo widzą stan akwenu pod powierzchnią, ale ochrona Zakrzówka wymaga wielu kompetencji: prawnych, naukowych, społecznych, organizacyjnych, edukacyjnych i komunikacyjnych.

Twierdzimy, że istnieją sygnały wymagające niezależnej, pełnej i publicznej weryfikacji. Dotyczy to zwłaszcza głębszych partii akwenu, osadów dennych, sposobu usuwania biomasy i długofalowego wpływu intensywnego użytkowania kąpieliska.

ZIS informował w 2025 r., że badania w rejonie kąpieliska do głębokości 25 m nie potwierdziły obecności siarkowodoru. Relacje nurków wskazują jednak na potrzebę badania pełnego słupa wody, osadów i miejsc przydennych. Nasz postulat jest prosty: nie przesądzać bez danych, ale badać tam, gdzie mogą występować problemy.

To może być ważny krok, zwłaszcza jeśli badania będą prowadzone regularnie, głębokościowo i z użyciem zaawansowanej aparatury. Kluczowe jest jednak, aby wyniki były jawne, zrozumiałe i obejmowały obszary wskazywane przez użytkowników oraz nurków.

Nie. Chodzi o to, aby Zakrzówek był używany odpowiedzialnie. Rekreacja, kąpiel, nurkowanie, edukacja i ochrona przyrody mogą współistnieć, ale wymagają dobrych zasad, danych i skutecznego zarządzania.

Tak. Szczególnie cenne są zgłoszenia zawierające datę, godzinę, miejsce, zdjęcie lub nagranie oraz krótki opis. W sytuacjach nagłych należy najpierw kontaktować się z właściwymi służbami.